HỢP ÂM DIM VÀ CÁCH SỬ DỤNG – Diminished Guitar Chords

 Diminished Guitar Chords – HỢP ÂM DIM

Hướng dẫn sử dụng hợp âm DIM

4dummies.info

http://www.ghita.vn

Chuyên mục này, tôi sẽ giới thiệu đến các bạn về một nhóm hợp âm ít phổ biến nhưng hiệu quả về mặt hòa thanh của nó thì khá thú vị và phù hợp tốt dành cho những bạn muốn có những trải nghiệm mới trong việc sử dụng hợp âm khi chơi guitar hoặc soạn nhạc.

Và nội dung chúng ta sẽ nói đến đó là: Những hợp âm DIM và làm thế nào để sử dụng chúng?

Bài viết được sưu tầm, biên dịch và chia sẻ từ website: FRETJAM của tác giả Mike Beatham.

Trân trọng cảm ơn những đóng góp của FRETJAM.COM đối với cộng đồng guitar thế giới.

(c)Hình Như Là – 4dummies.info

dimvacachsudung

Diminished Guitar Chords in Theory & Practice: Hợp âm Dim nhạc lý và thực hành.

Bài học dưới đây sẽ giải thích những kiến thức nhạc lý đằng sau những hợp âm dim và công dụng chức năng của nó.

Có nhiều chức năng xung quanh việc sử dụng hợp âm DIM trong âm nhạc. Tôi thường nhận được những câu hỏi dạng như “khi nào thì sử dụng chúng” trong chùm hợp âm.

Xem bài viết sau để nắm cơ bản về chùm hợp âm:

CHORD PROGRESSIONS – 10 POPULAR GUITAR CHORD PROGRESSIONS

Các bạn cố gắng đọc kỹ toàn bộ nội dung bài học, rèn luyện, trải nghiệm, thử nghiệm và thực tập  từng ngày sẽ giúp các bạn gặt hái được những thành công trong việc phát triển kỹ năng guitar hoặc soạn nhạc.

Diminished chord theory – how to construct them (Cấu tạo hợp âm DIM)

Diminished chords (Hợp âm “giảm”) (Tôi viết tắt là hợp âm Dim) (Từ “Diminished” bắt nguồn từ nốt bậc 5 giảm trong hợp âm) mang một âm thanh không ổn định. Nó tạo nên cái cảm giác căng thẳng và kiểu như “chưa được giải quyết”

Có 3 loại hợp âm giảm, các bạn xem bảng bên dưới.

Lưu ý, nếu các bạn nhìn thấy ký tự  ° sau các hợp âm (VD. C°), điều đó có nghĩa nó là hợp âm “giảm” (Hợp âm Dim). 
Thỉnh thoảng, khi gõ, cũng có nhiều người sử dụng chữ “0” để biểu thị.

Full chord name (Tên đầy đủ) Abbreviations (Viết tắt) Intervals (Cấu tạo hợp âm) Hear it (Nghe thử)
Diminished triad dim (Cdim, Edim)
° (C°, E°)
1  b3  b5 click here
Half diminished chord m7b5 (Cm7b5, Em7b5) 1  b3  b5  b7 click here
Diminished seventh chord dim7 (Cdim7, Edim7)
°7 (C°7, E°7)
1  b3  b5  bb7 click here

Như bạn thấy, có sự xuất hiện của nốt gốc root (1), nốt bậc 3 giảm b3 (flat/minor 3rd) và nốt bậc 5 giảm b5 (flat 5th) trong cả 3 dạng hợp âm Dim. Đây là những tones quan trong nhất trong bất kỳ hợp âm dim nào hoặc thang âm. Việc nốt bậc 5 giáng (giảm) liên quan đến quãng 3 thứ tạo nên dạng âm thanh không ổn định.

– Chính vì thế (Bộ 3 giảm) diminished triad có thể nghĩ đơn giản như một hợp âm thứ (minor chord) những có nốt bậc 5 giảm (flat 5th).


– A half diminished chord chính là  diminished triad nhưng thêm một nốt bậc 7 giảm flat 7th. Và hợp âm này cũng được viết với ký hiệu m7b5 (Thứ 7 giáng 5) (minor 7 flat 5) e.g. Cm7b5.


– A diminished seventh chord (Hợp âm dim7) chính là diminished triad nhưng bổ sung thêm diminished 7th.

Nói cách khác, ta “double flat 7th” (2 lần giáng nốt bậc 7). Vì thế giữa hợp âm dim7 và hợp âm m7b5 chỉ khác nhau ở vị trí nốt bậc 7 với 2 giáng và 1 giáng.

Diminished guitar chords chart – how to play them (Cách chơi hợp âm Dim)

fingers numbered from 1 (index) to 4 (pinky)Trong những hình mẫu dưới đây, tôi không chia tách riêng về hợp âm Diminish Triads (Hợp âm bộ 3 giảm), mà chỉ nói về hợp âm mở rộng của nó là m7b5 và dim7 bởi vì trong những hợp âm m7b5 và dim 7 đã chứa đựng Diminish Triads trong đó. Các bạn chú ý theo dõi.

Half diminished chord chart (Thế bấm hợp âm m7b5)

– E string shapes (Nốt gốc nằm ở dây E thấp – dây số 6)

Hợp âm m7b5 nốt gốc nằm ở dây E thấp

2 Thế bấm hợp âm m7b5 nốt gốc nằm ở dây E thấp

– A string shape (Nốt gốc nằm ở dây A)                                                            D string shape (Nốt gốc nằm ở dây D)

Hợp âm m7b5 với nốt gốc nằm ở dây A (dây 5) và dây D (dây 4)

Thế bấm hợp âm m7b5 với nốt gốc nằm ở dây A (dây 5) và dây D (dây 4)

Diminished seventh chord chart (Thế bấm hợp âm Dim7)

-E string shapes (Nốt gốc nằm ở dây E thấp – dây số 6)

diminished-7th-chord-chart-e-string

2 thế bấm hợp âm Dim7 với nốt gốc ở dây số 6 dây E thấp

– A string shape (Nốt gốc nằm ở dây A – số 5)                                           D string shape (Nốt gốc nằm ở dây D số 4)

diminished-7th-chord-chart-a-d-string

Thế bấm hợp âm Dim7 với nốt gốc nằm dây A và dây D

Diminished chords function (Chức năng của hợp âm Dim và khi nào thì sử dụng chúng)

Như đã đề cập đầu bài, sự xuất hiện của bộ ba giảm (Diminished Triad) thưởng là ở dạng mở rộng như hợp âm m7b5 và dim7 mang đến những âm thanh nhiều màu sắc, thú vị và mới lạ hơn trong quá trình hòa thanh guitar.

Chúng ta xem thử những hữu ích của hợp âm Dim như thế nào.

– Leading tone (vii) diminished chord: Hợp âm Dim còn gọi là hợp âm “dẫn” bậc 7.

Trong âm giai trưởng, hợp âm Dim xuất hiện tự nhiên ở vị trí bậc 7 trong âm giai (Gọi là hợp âm “dẫn” hoặc vii). Gọi nó như thế bởi hợp âm Dim sẽ có xu hướng xuất hiện tự nhiên ở vị trí bậc 7 của âm giai đó để “dẫn” về hợp âm chủ (Hợp âm gốc hay hợp âm bậc I) của âm giai.

Các bạn nghe đoạn đệm hợp âm sau và theo dõi bảng hợp âm tương ứng bên dưới.

hear an example here

Key / Tonic Chord (Hợp âm chủ) Lead tone chord (Hợp âm dẫn) Examples (Vd)
C major Bdim F / Bdim / C
Dm / Bdim / C
Am / Bdim / C
C# major Cdim F# / Cdim / C#
Ebm / Cdim / C#
Bbm / Cdim / C#
D major C#dim G / C#dim / D
Em / C#dim / D
Bm / C#dim / D

Ví dụ bài hát có tone chủ là C (Đô trưởng) bao gồm các hợp âm sau:

C (I), Dm (ii), Em (ii), F(IV), G (V), Am(vi) và vị trí thứ (vii) sẽ là Bdim


Trong âm giai thứ (minor keys), đặc biệt là âm giai thứ hòa âm, hợp âm dim7 chính là hợp âm dẫn tự nhiên

click to hear example.

Key / Tonic Chord Lead tone chord Examples
C minor Bdim7 F / Bdim7 / Cm
C# minor Cdim7 F# / Cdim7 / C#m
D minor C#dim7 G / C#dim7 / Dm

Ví dụ: Trong âm giai Dm Hòa âm (Harmonic Scale) 

d-min-harmonic-scale

Chứa đựng các nốt: D E F G A Bb C#

Công thức xây dựng hợp âm từ âm giai thứ hòa âm:

Dưới đây là công thức để tìm những hợp âm trong âm giai thứ hòa âm:

1=minor, 2=diminished, b3=augmented, 4=minor, 5=major, b6=major, 7=dim.

Xem:

ÂM GIAI THỨ HÒA ÂM – THE HARMONIC MINOR SCALE

Vậy ta sẽ có: Dm(1), Edim(2),Faug(3), Gm(4), A(5), Bb(6) và vị trí thứ (7) là C#dim. Và dim ở đây sẽ là C#dim7 chính là hợp âm dẫn đang nói đến.

– Altered iii chord – Hợp âm thay thế bậc iii

Trong chùm hợp âm trưởng, hợp âm bậc iii chord (naturally minor) có thể được thay thế bằng hợp âm m7b5

Bạn nghe thử chùm hợp âm được phổ biến trong nhạc Jazz dưới đây:

Cmaj7 – Dm7 – Em7b5 – A7 – Dm7 – G7 – Cmaj7 – click to hear

Hoặc trong nhạc Jazz mở rộng chùm ii V I  (2 5 1) 

Dm7 – G7 – Em7b5 – Aaug7 – Dm7 – G7 – Cmaj7 – click to hear

– Altered ii chord – Hợp âm thay thế bậc ii

Hợp âm m7b5 cũng thường được sử dụng ở vị trí bậc ii của chùm hợp âm trưởng và thứ trước khi dẫn về hợp âm bậc V.

Minor key: Am – Bm7b5 – E7 – Am – click to hear

Major key: C – Dm7b5 – G7 – C – click to hear

Chúng ta cũng có thể sử dụng hợp âm dim7 cho vị trí bậc ii cùng với hợp âm m7b5 và thay thế cho hợp âm bậc V.

Am – Bm7b5 – Bdim7 – Am – click to hear

– Parallel altered chord – Hợp âm thay thế song song.

Hợp âm dim7  có thể giải quyết việc bằng cách chèn vào giữa hợp âm gốc được đánh 2 lần.

Trong ví dụ dưới đây là hợp âm: E major

E major – Edim7 – E major – click to hear

Bạn có thể ứng dụng tương tự với tone thứ. Điều này không làm mất đi tính ổn định của âm nhạc mà còn gia tăng lợi ích.

– Plugging whole step interval gaps – Thêm vào khoảng giữa của các nốt cách nhau 1 cung.

Về cơ bản, bạn có thể lấp vào vị trí giữa 2 hợp âm trong âm giai cách nhau 1 cung với hợp âm dim7

Ví dụ: Trong âm giai trưởng sau đây

major-scale-chords

Chúng ta có thể thêm hợp âm dim7 vào những vị trí cách nhau 1 cung (W=whole step) như giữa hợp âm bậc 1 và 2; giữa hợp âm 2 và 3; giữa hợp âm 4 và 5; giữa hợp âm 5 và 6. Các bạn lưu ý chữ W trong hình.

diminished-whole-step

Nếu chúng ta lấy ví dụ bản nhạc có tone chủ là C: C w Dm w Em h F w G w Am w B0 h C

Xem các vị trí có thể thêm hợp âm Dim7


C – Em – F – F#dim7 – C – G – Fm – C – click to hear

C – C#dim7 – Dm7 – G7 – C – click to hear

C – Ebdim7 – Dm7 – G – C – click to hear

C – G – Abdim7 – Am – F – G – C – click to hear

Việc thêm hợp âm dim7 mang đến những “gia vị” mới cho chùm hợp âm. Bạn cũng có thể làm điều tương tự với các chùm hợp âm thứ.

The symmetry of diminished seventh chords – Tính đối xứng của hợp âm Dim7

Nếu bạn nhìn vào các quãng của hợp âm dim7, bạn sẽ thấy mỗi nốt trong hợp âm cách nhau 1 quãng 3 thứ (minor 3rd). Nói cách khác, có 1 khoảng cách bằng nhau giữa các nốt trong hợp âm dim7.


> minor 3rd b3 > minor 3rd b5 > minor 3rd bb7 > minor 3rd 1

Điều này mang đến tính đối xứng (symmetry) trong âm nhạc.

Hãy làm 1 thử nghiệm sau:

1)  Bắt đầy chơi hợp âm Cdim7 (hoặc bất kỳ hợp âm gốc nào).


2)  Giữ nguyên thế bấm hợp âm ở Cdim7 và di chuyển lên cần đàn 3 ngăn (3 frets) (tương đương với 1 quãng 3 thứ). Hợp âm Cdim7 sẽ thành hợp âm Ebdim7.

3)  Tiếp tục như vậy từ vị trí mới – hợp âm Ebdim7 ta di chuyển lên cần đàn 3 ngăn nữa ta sẽ được hợp âm F#dim7.

dim7-minor3rdNghe thử nào (click to hear)…

Nói dân dã thì cụ tỷ đầu tiên các bạn chơi hợp âm: Cdim7 (Chứa 4 nốt: C-Eb-Gb-A mỗi nốt cách nhau quãng 3 thứ hay gọi 1,5 cung cho nó dễ tính). Ta di chuyển về phía bầu đàn 3 ngăn ta sẽ có hợp âm mới đó là: Ebdim7 (Chứa 4 nốt: Eb-Gb-A-C mỗi nốt cũng cách đều nhau 1,5 cung). Tiếp tục dịch tieps 3 ngăn nữa ta có hợp âm mới đó là: Gbdim7 (Chứa 4 nốt: Gb-A-C-Eb và dĩ nhiên chúng cũng cách nhau 1,5 cung). Nếu đi tiếp 3 ngăn nữa nó sẽ thành Adim7 (Với 4 nốt A-C-Eb-Gb)….vâng cbn vâng

Điều hay ho là dù di chuyển thế nào và hình thành hợp âm mới ra sao nó cũng chỉ chứa đựng 4 nốt từ hợp âm ta chọn làm gốc ban đầu và đảo vị trí. Nôm na có thể ứng dụng thay thế cho nhau được. 

Các bạn thử ngâm cứu và test xem sẽ nhận ra.

Hình Như Là – 4dummies.info


Tip: Đừng chỉ sử dụng việc di chuyển quãng 3 thứ với nốt gốc trên 1 dây, hãy thử ở những dây khác từ E đến A đến D.

Bằng cách thực tập liên tục ta sẽ quen và ghi nhớ được vị trí các hợp âm.

Quay lại nội dung phía trên, sử dụng hợp âm dim7 để thêm vào khoảng cách giữa 2 hợp âm cách nhau 1 cung.

C – C#dim7 – Dm7 – G7 – C – click to hear

Chúng ta cũng có thể chơi

C – Edim7 – Dm7 – G7 – C – click to hear

Nhờ tính đối xứng của quãng 3 thứ, Edim7 cũng “chính là’ C#dim7, cũng chứa những nốt như nhau, chỉ khác việc đổi vị trí thứ tự.

Bạn có thể sử dụng phương pháp này để tạo nên những vòng hòa thanh mới. Các bạn nghe thử, và tất cả những việc tôi làm chỉ là di chuyển hợp âm dim7 trên cần đàn lên xuống theo 1 quãng 3 thứ (3 ngăn).

Click to hear

(c)Fretjam – Mike Beatham.

Ngoài ra các bạn nên tham khảo thêm những hợp âm Dim Triad để hiểu rõ hơn ở đây:

GUITAR TRIADS – “CHINH PHỤC CÂY ĐÀN”

Chúc các bạn làm quen và sử dụng những hợp âm Dim một cách thành thục, có thể ứng dụng tốt trong quá trình chơi guitar của mình.

(c)Hình Như là – 4dummies.info

  1. oanpxa@gmail.com

    That bo ich.thanks!

  2. em ngồi cả đêm để phân tích bài viết của anh, kiểm chứng và ghi chép lại! Rất cảm ơn anh! chắc chắn sẽ giúp ích rất nhiều cho việc phối khí của e 🙂 hihi

  3. chào AD!
    bạn cho mình hỏi chút! hơp âm E string shapes… như lý thuyết nốt bắt đầu la E… sao hình trên bạn hướng dẫn nốt gốc lại nằm ở F#???
    liệu có nhầm lẫn gì k??? mình k hiểu cho lắm… mong bạn giải thích dùm…

  1. Pingback: 17 thế bấm hợp âm cần thiết cho người bắt đầu học Jazz Guitar | Hình Như Là

  2. Pingback: Em Về Tinh Khôi – Hợp Âm Guitar | Hợp Âm Guitar - Ukulele

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: